Wat schaft de put? - Jeroen Van Vaerenbergh [LEZING]
Deze lezing maakt deel uit van ons Handen & Honger Festival
19 maart 2026
20u - 22u
Timelab (Kogelstraat 34, 9000 Gent)
Registreer nu
Wat schaft de put?
In deze openingslezing brengt Jeroen Van Vaerenbergh, foodarcheoloog en auteur van 'Wat schaft de put?', een langetermijnperspectief op voedselpraktijken. Vertrekkende vanuit archeologisch onderzoek naar wat mensen aten, bewaarden en deelden, vertelt hij het historische verhaal waarin voedsel gezien wordt in de context van gezondheidsrisico, schaarste, collectief geheugen en culturele gemeenschap.
De lezing bevraagt hardnekkige hedendaagse aannames over versheid, hygiëne en efficiëntie door ze te confronteren met prehistorische en historische praktijken. Wat men vandaag als afval of rot aanziet, was voor de aasetetende prehistorische mens een bron van smaak, die hierdoor een extreem divers microbioom ontwikkelde. Dat is kennis die ons vandaag nog van pas komt nu we steeds meer gefermenteerd gaan eten. Fermentatie, drogen, zouten en delen waren ingebedde strategieën om te leven in balans met de natuur en elkaar.
Vanuit archeologische vondsten en etnografische parallellen schetst de spreker hoe voedselpraktijken sociale structuren vormden: hoe bewaren verbonden was met vertrouwen, hoe delen gemeenschap schiep, en hoe kennis over voedsel circuleerde buiten schrift en instituties. Deze inzichten resoneren sterk met de thematische lijnen van Foodways, waarin voedsel wordt gelezen als culturele infrastructuur en drager van geheugen.
De lezing vormt een analytische ingang tot het programma en introduceert kernvragen die in de volgende events verder worden uitgewerkt:
- Hoe verhouden hedendaagse voedselsystemen zich tot oudere logica’s van zorg en regeneratie?
- Wat verliezen we wanneer voedsel uitsluitend wordt benaderd als product of grondstof?
- Welke vormen van kennis en relatie worden opnieuw zichtbaar wanneer we voedsel historiseren?
Door archeologie te verbinden met actuele debatten over duurzaamheid en voedselcultuur, opent deze lezing een gedeelde denkruimte waarin verleden en toekomst elkaar kritisch bevragen.
Jeroen Van Vaerenbergh
Jeroen Van Vaerenbergh, alias De Foodarcheoloog, is een archeoloog met een passie voor eten. Na 20 jaar met zijn voeten in opgravingsputten te hebben gestaan, is hij nu voltijds consulent in het creëren van archeologische sensaties.
Hij haalt zijn inspiratie uit de materiële resten van voedingsgewoonten uit het verleden, voor de creatie van hedendaagse smaaksensaties met een boodschap voor een leefbare toekomst. Hij doet dit in nauwe samenwerking met chefs, producenten, wetenschappers, kunstenaars en creatievelingen.
Samen tonen ze aan dat tijden en smaken veranderen. Met een blik op een duurzame toekomst deelt zijn ervaringen in zijn boek 'Wat schaft de put?'.
Wil je graag deelnemen aan dit programma, maar vormt de prijs een struikelblok?
Aarzel niet om contact op te nemen met team@timelab.org, dan bekijken we samen wat de mogelijkheden zijn.