Dream. Organize Do. Droom. Organiseer. Doe.

Waarom dit boek?

Dit boek is een handboek voor de changemaker. De changemaker is iemand die verandering wil waarmaken. Denk aan een waardegedreven, sociaal georiënteerde manager, of een sociale onderneming. Een start-up die niet gelooft in hiërarchie. Of een buurtcomité dat een gemeenschappelijk stuk groen wil beheren. 

Dit boek biedt een reeks instrumenten, experimenten en getuigenissen die een changemaker kunnen ondersteunen bij het verrijkende, uitdagende, soms hobbelige parcours dat hoort duurzame verandering.

Hoe?

Heel praktisch. Acht patronen, acht tendensen die samen het protocol voor verandering vormen. Een protocol is de methode op basis waarvan een experiment transfereerbaar wordt. Dat je het experiment op andere plaatsen, in andere contexten kan uitvoeren. 

Die acht patronen zijn het DNA, de code achter het systeem dat leidt tot een heel andere dynamiek in een organisatie of bedrijf. Deze dynamiek geeft meer veerkracht, meer winst voor de mensen en de planeet. We noemen dit het protocol. 

De patronen vloeiden voort uit praktijkonderzoek dat we doorheen de jaren in Timelab voerden, binnen het onderzoeksdomein van de commons*. Wat niet uitgetest werd, staat niet in dit boek. 

De patronen zijn niet genummerd, want er is geen lineair of hiërarchisch verband tussen de patronen. De volgorde is willekeurig. Er is geen verplicht begin en geen vastgelegd einde. De patronen kunnen doorheen de tijd evolueren en geupdate worden op basis van nieuwe inzichten. We houden de experimenten en vooruitgang online bij op schoolofcommons.be.

Acknowledgement : Hoe inspireerde de commons de ontwikkeling van dit handboek?

definitie David Bolier/Michel Bauwens:

"Commons zijn gedeelde hulpbronnen (of platforms) die worden gecreëerd en verzorgd door een gebruikersgemeenschap, volgens haar eigen afspraken, regels en normen. Dit betekent dat een common wordt gedefinieerd door 3 aspecten: 1) een gedeelde hulpbron (of platform) 2) er is sprake een commoning-activiteit en 3) ze wordt beheerd op basis van afspraken, regels en waarden die op z’n minst gedeeltelijk onafhankelijk zijn van de overheid of de markt."

markt logica, logica staat, logica commons: welke invloed heeft dit inzicht op de wereld? ‘De commons’ is een heel nieuw onderzoeksdomein en toch is er al veel kennis te vinden. Denk aan de P2P foundation als belangrijkste bron van verzamelde kennis over commons. Dit netwerk van denkers en doeners heeft de voorbije 10 jaar onderzoek gevoerd naar de dynamiek van P2P gemeenschappen. Onder invloed van de opkomende open source beweging ontsponnen zich nieuwe beheersmodellen. Microsystemen die goed bleken te werken, maar een heel andere logica hanteerden. Geen concurrentiedenken, maar contributie definieerde de sociale relaties van de P2P gemeenschap. In dezelfde snelheid rezen steeds meer vragen. Van ethische aard, maar ook economische waardecreatie en extractieve marktprincipes kwamen op de helling te staan. Deze denkoefening liep parallel met de opkomende makersbeweging waarin Timelab een pioniersrol speelt. Hands-on en praktijkgericht. Leren door te falen en opnieuw te falen en te leren. De rol van de kunst als activisme, de kunstenaars als deel van de hackers class, is hierin van cruciaal belang. Speculatieve kunst en activisme breken de code van wat we vanzelfsprekend vinden. In die zin zijn kunstenaars en commoners erg verwant. Beide staan ze autonoom en reflectief in de wereld. Op een manier plaatsen ze zich buiten de markt- en staatslogica, wat hen erg kwetsbaar maakt in de huidige maatschappij. En toch zien we hoe zij, door samenwerking, kennisdelen en contributie aan de gedeelde samenleving ontzettend sterk en veerkrachtig in de wereld staan. 

Dit boek is gebaseerd op verworven inzichten die leiden tot meer veerkracht voor de samenleving en de planeet. We vertalen deze inzichten in hanteerbare instrumenten voor de changemaker maar nodigen tegelijkertijd uit om praktijken en kennis te delen via de School of Commons (schoolofcommons.be)

We geven steeds een beschrijving van het patroon met projectvoorbeelden uit de praktijk van Timelab en uit Catalonie, een regio die zowel cultureel als socio economisch anders is dan onze context waardoor dat wat we vanzelfsprekend vinden, anders gaan bekijken. Telkens laten we iemand aan het woord die het patroon benadert vanuit de eigen praktijk. Daarna geven we per patroon één instrument om onmiddellijk aan de slag te gaan. Via de School of Commons ontdek je meerdere manieren om de patronen in de praktijk te brengen en kan je ook zelf trainer worden of een opleiding tot changemaker volgen.

---

Dit boek wordt uitgegeven onder de Creative Commonslicentie Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0). Dit betekent dat je de inhoud van dit boek mag delen (het werk kopiëren, verspreiden en doorgeven) en remixen (afgeleide werken maken), onder de volgende voorwaarden: naamsvermelding (de gebruiker dient bij het werk de door de maker of de licentiegever opgegeven naam te vermelden, maar niet zodanig dat de indruk gewekt wordt dat zij daarmee instemmen met uw werk of uw gebruik van het werk) en gelijk delen (indien de gebruiker het werk bewerkt kan het daaruit ontstane werk uitsluitend worden verspreid krachtens dezelfde licentie als de onderhavige licentie, een gelijksoortige of een compatible licentie).